I weld cefndir ein argymhellion, clicia yma

Mae'n hanfodol i ardal Ceredigion bod ysytyriaeth ddofn o natur y sir yn elfen greiddiol wrth gloriannu ceisiadau trwydded Town & Country a Radio Ceredigion 2012 cyf.

Yn ôl eich canllawiau eich hunain, diben radio lleol yw adlewyrchu'r cymunedau a wasanaethir. Yng Ngheredigion, ceir sir naturiol ddwyieithog, lle mae modd clywed Cymraeg a Saesneg fel ei gilydd drwy'r sir. Y mae'n arwydd o iechyd y gymuned bod pawb, boed yn siaradwyr Cymraeg neu beidio, yn arfer ar glywed y Gymraeg bob dydd. Y mae'n rhan annatod o fyw mewn cymuned ddwyieithog.

Llynedd, ceisiodd cwmni radio Town and Country ganiatad i newid amodau trwydded darlledu Radio Ceredigion. Roeddent am dorri ar y gofyniad am ddwyieithrwydd (tua hanner Cymraeg a hanner Saesneg), a chynnwys 20% cerddoriaeth Cymraeg. Gwrthodwyd eu cais ar ôl i'r cyhoedd wrthod, bron yn unfrydol mewn ymgynghoriad gan OFCOM.

Eleni, daw'r drwydded i ben. Fel arfer, y mae'r hawl gan ddeiliad trwydded i ail-gynnig amdani drwy broses cyflym sydd yn sicrhau parhad gwaith y trwyddedai. Ond nid oes modd amrywio'r amodau mewn cais o dan y drefn gyflym, felly, mae T&C wedi rhoi'r gorau i'r drwydded, er mwyn ceisio eto ar eu telerau eu hunain. Ond y mae perygl na fydd T&C yn ad-enill y drwydded, gan fod cwmni arall hefyd wedi ceisio amdani.

Na, nid rhyw bop-cwis rhyfedd, ond golwg byr iawn ar un agwedd o strwythr gweithredu newydd Cymuned.

O sgrifbin Dafydd Iwan y daw'r ddwy anthem hon – dwy o ganeuon mwyaf adnabyddus y dadeni Cymraeg modern. Mae nhw'n ganeuon lled-debyg i'w gilydd, yn sôn am lewyrch ein gorffennol, a'n gobeithion at y dyfodol.

Rydw i'n deall fy mod, o bosib, yn darllen gormod mewn i un ffaith bach, ond tybed sawl un arall sydd wedi sylwi taw, o'r ddwy, “Yma o hyd” yw'r gân a gaiff ei chanu fwyaf, ar radio ac yn y dafarn, gan gorau meibion a chorau cae rygbi.

Ddoe, bu rhaglen ar BBC Wales, “The Radio Wales Phone In” gyda Jason Mohammed yn trafod y cwestiwn dyrus “P'un sydd bwysicaf, Swyddi, neu'r iaith Gymraeg?”

Ymateb (neu gorymateb efallai) oedd y cwestiwn rhyfedd hwn i anniddigrwydd Cymdeithas yr Iaith bod cwmni uniaith Saesneg yn cynnal arolwg o effaith adeiladu gorsaf niwclear Wylfa B ar y Gymraeg.

Mae uno adrannau cynghorau sir yn peryglu dyfodol yr iaith Gymraeg trwy fygwth polisi iaith Cygor Gwynedd. Os bydd rhaid i adrannau o fewn Cyngor Gwynedd gydweithio gyda chynghorau eraill trwy gyfrwng y Gymraeg, caiff y gwaith arbennig i normaleiddio'r Gymraeg fel iaith gwaith Cyngor Gwynedd ei danseilio'n ddifrifol. Modd bynnag, os bydd cynghorau fel Ynys Môn, Conwy a Dinbych yn bachu yn y cyfle i normaleiddio'r Gymraeg yn yr adrannau bydd yn cydweithio gyda Gwynedd, byddai'n gam anferth ymlaen ac yn helpu sicrhau dyfodol gwirioneddol i'r Gymraeg fel iaith broffesiynol y Gogledd.

Mae'r cofnod isod wedi'i gymryd o flog Adam Jones, Blog Banw, sydd i'w weld yma.  Mae'n arbennig o berthnasol i'r Fro Gymraeg, lle mae unrhyw wendid yn y gyfundrefn addysg yn mynd i arwain at wanhau'r Gymraeg bob tro.  Diolch i Adam am ei ganiatad i ddefnyddio'r darn, ac am ei sylwadau cefnogol.

Diweddariad - y mae tudalen Facebook wedi ei chreu i godi ymwybyddiaeth o benderfyniad y WRVS.  Ewch at http://www.facebook.com/pages/Local-Sandwiches-for-Ysbyty-Gwynedd/248518601847240 a "hoffi"'r dudalen er mwyn dangos eich gwrthwynebiad.  Yn well fyth, ewch ar wal y WRVS ar Facebook a gadael neges, ac anfonwch neges at ebost y WRVS, sef enquiries@wrvs.org.uk

Mae'r ymgyrch ymbarel Deffro'r Ddraig wedi cychwyn deiseb ar wefan y Cynulliad yn galw am gynllunio ar sail angen lleol yng Nghymru.

Maen nhw eisiau i'r Cynulliad alw pob Cynllun Datblygu Lleol i mewn a gwneud yn siwr nad ydynt yn cynllunio ar sail faint o bobl maen nhw'n disgwyl bydd yn symud i mewn i'w hardal, ond yn hytrach ar yr angen lleol go iawn.

Rydym yn cefnogi hyn ac yn gofyn yn garedig i chi lofnodi'r ddeiseb:

Clicia yma i'w wneud.

Y mae 6 swydd ym Mhorthaethwy dan fygythiad oherwydd canoli gan elusen gymunedol y WRVS.

http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-north-west-wales-14540603

http://www.dailypost.co.uk/news/north-wales-news/2011/08/16/400-sign-petition-in-ysbyty-gwynedd-sandwich-row-55578-29241148/

Yn ôl gwefan yr elusen, mae'r WRVS yn cefnogi cymunedau lleol mewn amryw o ffyrdd, gan gynnwys ymateb i argyfyngau, a chydweithio gyda phobl hŷn er mwyn iddynt allu byw bywydau mwy annibynol.

Ond mewn cam sydd, yn ôl y WRVS, wedi'i gymryd er mwyn gwarantu safon y bwyd a ddarperir ganddynt, mae'r WRVS wedi dod â chytundeb gyda Menai Deli i ddarparu brechdanau i Ysbyty Gwynedd i ben, a'i roi i gwmni Ginsters o Gernyw yn lle. Rhoddwyd llai na 4 wythnos o rybudd i'r Menai Deli, sydd wedi bod yn darparu brechdanau heb drafferth i'r WRVS ers 20 mlynedd.

Yn ôl y BBC mae Sally Rivers o'r WRVS yn dweud eu bod yn newid y cytundeb: “to ensure we have a clear and consistent message and product with one national sandwich supplier for all our services".

Felly yn ôl yr elusen “gymunedol” hon, dylai popeth drwy Brydain fod yn unfath, rhyw Macdonalds bach gydag “W” yn lle “M”. Does dim gwerth i 20 mlynedd o gydweithio, nag i gefnogi swyddi yn y gymuned leol, ac mae 4 wythnos yn ddigon o rybudd i roi i gwmni bach lleol er mwyn iddo ddiswyddo 6 o'i 10 gweithiwr. Hyd y gwyddwn ni, unig gŵyn y WRVS yn erbyn y Menai Deli yw nad ydy eu brechdannau union yr un fath a'r rhai a werthir gan y WRVS yn Kensington, Salford neu Leith.

Ond hwyrach bod agwedd y WRVS tuag at y gymuned leol yn cael ei adlewyrchu mewn bygythiadau a wnaed, yn ôl rhai, i'w gwirfoddolwyr eu hunain na fyddai modd iddynt barhau petasai nhw'n cefnogi'r cwmni lleol a'i weithwyr drwy arwyddo deiseb yn gwrthwynebu'r newid.

Mae Cymuned yn credu y dylid gwneud pob ymdrech i gefnogi busnesau lleol, ac felly yn gwrthwynebu'r penderfyniad rhyfedd hwn gan y WRVS. Nid ydym yn gwybod am ddeiseb arlein, ond rydym yn annog i unrhyw un sydd yn agos at Ysbyty Gwynedd alw yno ac arwyddo'r deisebau sydd yn cylchredeg drwy'r ysbyty – mae dros 400 wedi llofnodi yn barod.

Yn fwy pwerus fyth fyddai i unigolion ysgrifennu at y WRVS. Mae nhw eu hunain yn dweud y byddai'n well gyda nhw ddelio gydag unigolion er mwyn esbonio eu penderfyniad. Ysgrifennwch, a rhannwch eich atebion gyda ni!

Mae erthygl yn y Western Mail yn trafod rôl y comisynydd iaith, gyda mewnbwn oddi wrth Cymdeithas yr Iaith a Cymuned:

Clicia yma i'w weld.

Fel sydd i'w ddisgwyl, mae llond llaw o bobl negyddol wedi gadael sylwadau negyddol - os oes gen ti 5 munud i adael sylw call, byddai hynny'n beth da (ond paid cael dy dynnu i mewn i ddadl di-ben-draw - mae gen ti bethau gwell i'w wneud na'r bobl sydd yn ymateb bob pum munud am ddiwrnod cyfan!).

Mae mwy am waith y Comisynydd yn fan hyn:

Clicia yma.